Аңдатпа

Бүгінде цифрлық технологиялар ақпарат алу тәсілдеріне ғана емес, сонымен қатар адамның танымының негіздеріне де ықпал етуде. Егер бұрын білімнің ақиқаттығы мәселесі сеніммен, ақылмен немесе ғылыми дәлелдеумен байланыстырылса, цифрлық дәуірде алгоритмдердің рөлі барған сайын артып келеді. Мақалада алгоритмдік жүйелердің кеңінен таралуы сенім мен ақылдың арақатынасы туралы дәстүрлі түсінікті қалай өзгертетіні қарастырылады. Авторлар қазіргі адамның ақпаратқа оны тексере алатындықтан емес, іздеу жүйелері, ұсынымдық сервистер немесе жасанды интеллект технологиялары арқылы алғандықтан жиі сенім білдіретінін негізге алады. Осы құбылысты сипаттау үшін «алгоритмдік сенім» ұғымы ұсынылады, ол деректерді алгоритмдік өңдеу нәтижелеріне деген ерекше сенім түрі ретінде түсіндіріледі. Алгоритмнің біртіндеп техникалық құралдан адам мен білім арасындағы жаңа делдалға айналып келе жатқаны туралы тұжырым негізделеді. Ерекше назар алгоритмдік бедел феноменіне аударылады. Цифрлық мәдениетте білімді легитимациялаудың жаңа үлгісі қалыптасып келе жатқаны көрсетіледі, мұнда алгоритмдердің ұсынымдары шешім қабылдау мен шындық туралы түсініктерді қалыптастырудың негізі ретінде барған сайын жиі қабылданады. Авторлар цифрлық дәуірдің басты философиялық сын-қатері жасанды интеллекттің дамуымен ғана емес, сонымен бірге сенім тетіктерінің өзгеруімен және интеллектуалдық беделдің адам мен алгоритм арасында қайта бөлінуімен байланысты деген қорытындыға келеді.

Түйін сөздер: сенім, ақыл, алгоритм, алгоритмдік сенім, эпистемологиялық бедел, жасанды интеллект, цифрлық мәдениет, технология философиясы