Әл-Фараби іліміндегі антропологиялық этикасофия

Авторы

  • Даулетбек Садуакасович Раев

Аннотация

Аннотация. Мақалада әл-Фарабидің рухан мұрасындағы әлеуметтік-этикалық іліміне, әсірес оның антропологиялық этикасофиясының танымдық-тағлымдық астарын ашып, қазіргі кездегі әлеуметтік кеңістіктегі моральдық сипатына тоқталып,  қоғам үшін маңыздылығын ашу мақсаты көзделеді. Әл-Фарабидің философиялық мұраларында ұлттық кодымыздың бірегей рухани негіздері жатқанына және ол ғылыми танымның негізі ретінде зор рөл атқаратынына зер салып, мақалада Фараби іліміндегі «бақыт» концепциясында адам мінезінің антропоцентристік сипат алатыны қарастырылады. 

 Осы тұрғыдан алғанда мақаланың міндетіне: 1) қазақ топырағынан шыққан Шығыс ғұламасының еңбектеріндегі әлеуметтік кеңістіктің адами болмысын ашу; 2) жалпы адамзатына тән мінездің антропоцентристік табиғатын айқындау; 3) қоғамның өзгеруі адам мінезінің өзгеруіне тәуелді болуының этикагендік тамырын анықтау; 4) олардың мұсылмандық интеллектуалдық мәдениеттегі әмбебап мәнін ашу және осылардың терең рухани әлеуетін ашып көрсетуді жатқызуға болады. Сондықтан өзіміздің шағын мақаламыз шеңберінде қоғамдағы моральдық уақыт пен моральдық кеңістікті Шығыс ойшылының ілімі арқылы талдауға қадам жасаймыз. Осыған байланысты мәселенің бүгіні мен келешгіне көз жүгіртуге мүмкіндік туады, оның маңыздылығы арта түседі, оны одан әрі зерттеуге жол ашылады.   

 Тірек сөздер: адам, мінез, мораль, моралтық кеңістік, әлеуметтік қатынас, антропоцентристік құбылыс, этикасофия.

Библиографические ссылки

Абай (Ибраһим Құнанбаев). 1986. Екі томдық шығармалар жинағы. Алматы: Жазушы. Т.2. Аудармалар мен қара сөздер, 200 б.

Әбу Насыр әл-Фараби. 2007. 10 томдық шығармалар жинағы. 4-том. Әлеуметтік философия. Этика. Эстетика. –Астана: «Логос – Астана» ЖШС, 296 б.

Әбу Насыр әл-Фараби. 2007. 10 томдық шығармалар жинағы. 5-том. Әлеуметтік философия. Этика. Эстетика. Астана: «Логос – Астана» ЖШС, 304 б.

Алтаев Ж. [және т.б.]. 2019. Фарабитану: оқу құралы / Ж.Алтаев, Ә.Құранбек, Л.Асқар жалпы ред. басқ. Ж.Алтаев. –Алматы: Қазақ университеті, 140 б.

Басты мақсат – мемлекеттік қызмет заңнамасы мен әдеп нормаларын сақтау. 2020. Almaty Akshamy №27 (5846), 05.03.

Делөз. Ж. 2020. Кино-1. Бейне-қозғалыс. Т.1. –Алматы: «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қоры, 260 б.

Диденко Б. 2003. Этическая антропология (Видизм). М.: ООО «ФЭРИ – В», 560 с.

Идеалы ал-Фараби и гуманитарное развитие современного Казахстана. Коллективная монография/Под общ. ред. З.К.Шаукеновой. –Алматы: ИФПР КН МОН РК, 232 с.

Қазақ афоризмдері (қазақ афористикасы: бағзыдан бүгінге дейін). 2008. Құрастырушы-автор Е. Шаймерденұлы. Алматы: Алматыкітап баспасы, 304 б.

Құран кәрім. 1991. –Алматы: Жазушы, Бақара сүресі, 117-аят. -578 б.

Конфуций. 1999. Беседы и суждения. СПб., ООО «Кристалл», 1120 с.

Оразалиева Э. 2019. Әулетіміздің қазынасы //Almaty Akshamy №136 (5799), 14.11.

Сағындықұлы Б. 1997. Ғаламның ғажайып сырлары. –Алматы: Ғылым, 269 б.

Сәрсенбай Қ. 2019. Мінез мектебі//Almaty Akshamy №118 (5781), 03.10.

Ұлт рухы: қанатты сөздер. 2015. /Е.Зәңгіров –Алматы: «Arna-b», 160 б.

Хесс Р. 2019. Философияның ең таңдаулы 25 кітабы. –Алматы: «Ұлттық аударма бюросы» қоғамдық қоры, 360 б.

Загрузки

Опубликован

2021-04-10

Как цитировать

Раев, Д. С. (2021). Әл-Фараби іліміндегі антропологиялық этикасофия. Аль-Фараби, 73(1). извлечено от https://alfarabijournal.org/index.php/journal/article/view/502

Выпуск

Раздел

Статьи